Ebru Şıhman – Polimer Mühendisliği

Mesleğimizin tanımı;

Ülkemiz için yeni ve çok bilinmeyen Polimer Mühendisliği, ilk olarak Yalova Üniversitesi’nde, daha sonra yakın zamanda Bursa Teknik Üniversitesi’nde kurulan, kimya, malzeme ve makina mühendisliği bölümlerinin birleşimi, hibrit bir mühendislik dalıdır. Öğrenim süresi İngilizce hazırlık eğitimiyle birlikte 5 yıl, öğrenim dili Yalova’da da, Bursa’da da %30 İngilizcedir. Polimer Mühendisliği’nden bahsederken polimerin literatür tanımından da bahsetmek gerek diye düşünüyorum. Polimer; tekrarlanan monomer kümelerinin, kimyasal bağlarla düzenli ya da düzensiz oluşturduğu büyük molekül ağırlıklı bileşiklerdir. Oldukça geniş bir tanım ve buna bağlı olarak geniş çalışma alanına sahiptir. Polimerin tanımının bilinmemesinin yanında eksik bilinmesi de söz konusu. Polimerin yalnızca plastik olarak anılması oldukça yanlış bir tanımlama olacaktır. Polimerlerin birçok sınıflandırması mevcuttur. Ben özellikle yalnızca plastik olmadığını daha iyi anlatabilmek açısından “doğal” ve “sentetik” polimerler olarak sınıflandırılmasından bahsetmeye çalışacağım. Sentetik olan polimerler, ana hammaddesi petrol olan, çeşitli polimerizasyon yöntemleri ile insanların oluşturduğu Polietilen, Polipropilen, Polistiren ve daha birçok polimerin, bugün kullandığımız plastikleri oluşturdukları kısmı oluyor. Tabiki gelişen teknoloji ve akademik çalışmalarla hammaddesi petrol olmayan Polilaktik asit gibi doğal polimerlerden üretilen polimerler de mevcut. Doğal polimerler ise nişasta, selüloz, kitin, kitosan ve daha birçok örnek verebileceğimiz polimerlerdir. Her biri birer dönemlik ders konusu, ancak bu kadar özetleyebilirim sanırım

 

Görev yapılacak sektör ve pozisyonlar ile ilgili genel bilgi;

Plastik ve kauçuk, otomotiv, savunma sanayi, kompozit ve inşaat malzemeleri, boya ve yapı kimyasalları, uçak ve roket sanayi, uzay ve havacılık, ambalaj, oyuncak, kırtasiye, kozmetik, medikal, tekstil, elektrik elektronik, mühendislik malzemeleri ve hammadde, kompaund üretimi alanlarının; üretim, ar-ge, ür-ge, hammadde giriş ve ürün kalite kontrol laboratuvarı, tasarım (3D kalıp, ürün), üretim ve proses planlama, satış ve pazarlama departmanlarında çalışabilirler. Bunların yanında hızla büyüyen plastik sektöründe açığa çıkan donanımlı mühendis ihtiyacını karşılamak için eğitim veren üniversite bölümlerinde akademik kariyer yapma imkanı da mevcut.

 

Kariyer basamakları;

Polimer mühendisleri, diğer mühendislerde de olduğu gibi orta düzey yönetici konumunda çalışmaya başlayacaktır. Örneğin üretimde çalışılıyorsa operatörlere ve teknikerlere, laboratuvarda çalışıyorsa test yapan laboratuvar teknikerlerine liderlik eder. Deneyim ve tecrübe kazandıkça üretim müdürü, satış müdürü, ar-ge müdürü, vardiya müdürü gibi üst basamaklara, daha sonraki yıllarda da deneyimin arttırılması ile genel müdürlüğe kadar uzanabilen kariyer hedeflerine ulaşabilirler. Bu şirketin kullandığı organizasyon yapısına göre değişiklik gösterecektir.

Akademik kariyer bilindiği gibi yüksek lisans, doktora eğitimi, araştırma görevliliği şeklinde profesörlüğe kadar gidebilir. Yeni ve gelişen bir bölüm olduğundan ve diğer bölümler gibi fazla mezun sayısı olmadığından akademik kadroda yer bulma imkanının da fazla olduğu söylenebilir. İleriki yıllarda bölümün büyük ve köklü üniversitelerde de açılmasıyla akademik kadroda ihtiyacın artacağını düşünüyorum.

Lisans eğitimi boyunca görülen bilgisayar destekli tasarım dersleri sayesinde tasarıma ve çizime meraklı olan polimer mühendisleri kendi tasarım ofisini açabilir ve kalıp tasarımı gibi oldukça karlı işlerde çalışarak yüksek kazançlar elde edebilirler.

 

Meslekte bir iş günü nasıl geçer, kolay ve zor yönleri;

Eğer herhangi bir sektörde üretimde departmanında çalışılıyorsa, sürümden kazanılan plastik sektöründe üretimin makine, operatör ve diğer kaynaklarca sekteye uğramaması, üretim kaybı olmaması için uğraşılacak, yani biraz koşturmacalı bir süreç yaşanacaktır. Günün sonunda üretim raporları hazırlanarak gerekli yerlere ulaştırılır. Vardiyalı çalışma da çalıştıkları şirketin çalışma prensiplerine göre ihtimal dâhilindedir.

Hammadde giriş ve ürün kalite kontrol birimlerinde çalışılıyorsa, gün daha çok ürün performans, hammadde performans ve hatalı ürün laboratuvar testlerinin sonuçlarının incelenip raporlandırılmasıyla geçecektir.

Ar-ge, ür-ge ve tasarım departmanlarında çalışılıyorsa, gün; şirketin geleceği ve pazarda sağlam olarak tutunabilmesi için yeni gelişmelerin takip edilmesi, bununla ilgili proje, proses ve ürün tasarımlarının gerçekleştirilmesi ve yine raporlandırılması ile geçecektir.

Bence mesleki görevlerle ilgili kolaylık ve zorluklar kişiden kişiye göre değişecektir. Kişi kendine uygun departmanda çalışır ve işini benimserse bütün zorlukların zorluk olmaktan çıkacağını düşünüyorum. Bölümün çok fazla bilinmemesi, kişilerin ve şirketlerin ön yargılı olmasına ve bu anlamda iş bulma zorlukları yaşanmasına sebep olabilir. Bu durumun da benim ve meslektaşlarımın çabası ile birkaç seneye kadar tersine döneceğine inanıyorum.

 

Meslekte uzman olacak kişide olması gereken kişisel özellikler ve deneyimler;

Bu meslekte uzman olacak kişi; sabırlı, meraklı, ilgili, girişimci ve çok yönlü olmalıdır. Gelişmeleri takip edebilmeli ve bunun için Türkçe kaynak çok olmadığından İngilizce öğrenilmesi zorunlu diyebiliriz. İkinci, üçüncü dil olarak Almanca, Rusça, İtalyanca, Arapça gibi diller öğrenilirse yurt dışında çalışma imkânı oldukça artacaktır. Deneyim olarak, zorunlu stajlarda mesleği ve gerekliliklerini daha iyi anlamak açısından ilgili olmak ve iyi gözlem yapmak ufkunuzu oldukça genişletecektir.

 

Aylık kazanç ve ek imkanlar;

Aylık kazanç şirketlerin kendi ücretlendirmelerine göre değişiyor. Genel piyasaya göre çoğu mühendislik bölümü gibi başlangıç maaşları 2000 TL civarındayken, 1-2 yıllık tecrübe sonunda 4500 TL alanı da duydum. Üstelik herhangi bir aracı veya tanıdık vasıtasıyla da olmamış işe giriş süreci. Bu konuda yabancı sermayeli şirketler kazanç ve diğer imkanlar konusunda daha avantajlı durumda.

Mesleğinize ek olarak deneyim edinip adınızı duyurdukça şirketlere danışmanlık yapma durumu oluşabilir. İş sağlığı ve güvenliği uzmanlığı da bununla ilgili sertifika edinilip yapılabilecek ve kazanç sağlanabilecek imkanlardan biri.

Kalıp tasarımı alanında kendinizi geliştirip kendi tasarım ofisinizi açmanız durumunda, tasarımı nispeten kolay bir kalıp tasarımı için 40.000-50.000 TL gibi paralar kazanmanız mümkün. Kalıbın ayrıntılarına göre fiyat da tasarım süresi de değişkenlik gösteriyor.

 

Kariyer hikayem;

Yalova Üniversitesi Polimer Mühendisliği 2017 mezunuyum. Öğrencilik süresi boyunca iş hayatını daha iyi anlayabilmek ve kendi geçimimi sağlayabilmek adına satış, pazarlama ve insan ilişkileri konusunda kendimi geliştirebileceğim işlerde çalıştım. Yabancı dilimi geliştirmek için bir süre İngilizce dizi altyazı çevirmenliği yaptım. İngilizce, matematik ve fen bilimleri ile ilgili özel dersler verdim. Kalite-kontrol laboratuvar stajımı Benoplast Plastiko ’da (stajyer mühendis olarak), üretim stajımı Fırat Plastik ’de (hortum bölümünde stajyer mühendis olarak) yaptım. Lisans eğitimim boyunca Liderlik, Farkındalık gibi sertifikalı seminerlere katıldım. Lisans tezimi, projelendirmek için hala üzerinde çalıştığım, polisakkaritlerin yara tedavisinde kullanımlarıyla ilgili yaptım. Bilgisayar destekli tasarım, polimerik biyomalzemeler, tam bir yeşilci olduğumdan da geri dönüşüm ve sürdürülebilirlik kişisel ilgi alanlarımdan. İmkanım olursa kariyer planlamamı bu alanlarda gerçekleştirmek istiyorum. Polimerlerle yapılan medikal uygulamalar ve gerçekleştirilen başarılar, bu alanda güzel işler başarılabileceği ve insanlığa yararlı olunabileceği ile ilgili beni oldukça heyecanlandırıyor.

Bölümle ilgili sorularınızı Linked-in sayfamdan ve ebrushmn@gmail.com iletişim adresinden sorabilirsiniz. Kişisel bloğumda sorularla ve bölümle ilgili paylaşımlar yapmaya devam edeceğim.

Sevgiler…

Ebru Şıhman

Kişisel bloğum: http://ebrushmn.wordpress.com